Eylül Ayında Hangi Balık Tutulur? Çinekop, Sarıkanat, Levrek ve Sonbahar Geçişi

Kısa cevap: Eylül'de kıyıda palamut, çinekop ve sarıkanat sürüleri görülmeye başlar, istavrit irileşir, levrek su serinledikçe kıyıya döner; çipura ve mırmır ayın ilk yarısında hâlâ iyi verir. 1 Eylül ticari av sezonunun açılışıdır; amatör olta balıkçısı için bu tarihte yeni bir tür açılmaz, yalnız lagos yasağı 31 Ağustos'ta bitmiştir. Doğal alabalık için Eylül son aydır, 1 Ekim'de yasak başlar. Tatlı suda turna, sudak ve tatlısu levreği su serinledikçe hareketlenir.

Eylül ayında balık tutulur mu?

Eylül, yılın en çeşitli aylarından biridir: yaz türleri henüz gitmemiş, sonbahar türleri gelmeye başlamıştır. Ayın ilk yarısında deniz suyu hâlâ sıcaktır ve av düzeni Ağustos'a benzer; ikinci yarısında geceler serinler, su yavaş yavaş soğur ve balık gündüz de kıyıya yaklaşır. Marmara ve Karadeniz'de ilk kuzeyli rüzgarlar ve kısa fırtınalar çoğu yıl bu ayda görülür; bu rüzgarlar suyu karıştırır ve göç eden türlerin hareketini hızlandırır.

Günler de belirgin şekilde kısalır. İstanbul'da güneş Eylül başında 19.35 civarında batarken ay sonunda 18.50 civarında batar; akşam av penceresi yaklaşık 45 dakika öne kayar. Plajlar boşalsa da şamandıralı yüzme alanlarındaki av yasağı 15 Kasım'a kadar sürer.

1 Eylül'de av sezonu açılıyor mu?

Hayır, amatör olta balıkçısı için açılmaz. 1 Eylül, ticari balıkçılığın (trol ve gırgır gibi ağlarla yapılan av) sezon açılışıdır. Amatör avcılıkta denizde yalnız Çizelge 7'de tarih verilen türler yasaktır, diğer türlerde zaman yasağı ve gün içi saat sınırı yoktur. Yani levrek, çipura, lüfer ya da istavrit Ağustos'ta da serbestti. Eylül başında amatör için durum şöyledir:

Kaynak: Tebliğ No: 2024/21, Madde 16, Çizelge 5, 6 ve 7. Alabalıkta Ekim'den sonra nerede avlanılabileceği alabalık av yasağı rehberinde anlatılıyor.

Eylül ayında denizde hangi balık tutulur?

Eylül'ün öne çıkan özelliği sürü balıklarının kıyıya dönmesidir. Bölgeye ve yılın su sıcaklığına göre birkaç hafta kayabilir, ama genel tablo şöyledir:

• Palamut: Karadeniz'den Boğaz'a ve Marmara'ya göç çoğu yıl Eylül'de belirginleşir. Burunlarda ve mendirek uçlarında şafakta, sürü yüzeye çıktığında; 18 gr kaşık ve 20-30 gr metal jigle.
• Çinekop ve sarıkanat: Marmara ve Boğaz'ın akıntılı kıyılarında sabah ve akşam; 14-18 gr kaşık, küçük minnow. Teknik için çinekop avı rehberi.
• Lüfer: ay sonuna doğru büyük boylar görülmeye başlar; asıl hareket genellikle Ekim-Kasım'dadır.
• İstavrit: yazın küçük olan sürüler irileşir; akşam ve gece ışıklı iskelede, bazı kıyılarda kolyozla karışık.
• Levrek: su soğumaya başladıkça dere ağızlarına, liman ağızlarına ve dalgalı kıyıya döner; ilk fırtınadan sonraki günler iyi geçer.
• Çipura: sonbaharda kışa hazırlanmak için yoğun beslenir; midyeli iskele ayaklarında ve kumluk-kayalık geçişlerde sabah ve akşam.
• Kalamar: ay sonuna doğru bazı kıyılarda ilk kalamarlar görülür; asıl dönem genellikle Ekim'den sonradır.

Göç eden sürüyü kıyıdan bulmanın üç işareti vardır: suyun yüzeyinde kaynama gibi görünen küçük balık kaçışı, bir noktaya toplanıp art arda dalan martılar ve sabah erken aynı burunda biriken balıkçılar. Sürü çoğu zaman bir noktada kısa süre kalıp geçer; bu yüzden yemi takılı, kamışı hazır bekleyin. Palamut ve çinekop sürüsü genellikle akıntı yönünde ilerler; akıntının aşağısındaki bir sonraki burun, aynı sürünün yeniden görülebileceği yerdir. Sürü yokken boş atış yapmak yerine istavrit ya da levrek için hafif takıma geçmek günü kurtarır.

Eylül ayında tatlı suda hangi balık tutulur?

Barajlarda ve göllerde yüzey suyu serinledikçe yaz boyunca derinde duran avcı balıklar kenara döner. Eylül, tatlı suda yılın en verimli aylarından biridir:

• Turna: sabah ve öğleden sonra otluk kenarlarda, yem balığı sürülerinin peşinde. En küçük boy 40 cm, en fazla 5 adet; yasak 15 Aralık'ta başlar.
• Sudak ve tatlısu levreği: akşamüstü ve gece, taşlık ve derin kenarlarda dibe yakın silikonla. Sudakta en küçük boy 26 cm, tatlısu levreğinde 18 cm.
• Sazan: serinleyen suda gündüz de beslenmeye başlar; dip takımıyla mısır ve hamur.
• Doğal alabalık: son ay. Derede yalnız yapay yem, en fazla 2 olta ve oltada 2 iğne kullanılır.

Eylül için yem ve takım nasıl seçilir?

1. Spin takımını hazırlayın. 2,40-2,70 m, yaklaşık 10-35 gr atarlı kamış ve 3000 boy makine palamut, çinekop ve levreğin çoğunu karşılar.
2. Ucu kalınlaştırın. Lüfer ve çinekop dişleri ince ucu keser; 0,30-0,40 mm fluorocarbon lider ya da kısa çelik tel kullanın.
3. Gram yelpazesi taşıyın. 14 gr kaşık sakin suda, 18 gr orta akıntıda, 28 gr ve metal jig sert rüzgar ve açıktaki sürü için.
4. Levrek için boyu büyütün. Yaz sonunda büyüyen yem balığına uygun 9-10 cm minnow ve palet kuyruklu silikonlara geçin.
5. Tatlı suda yem balığını taklit edin. Turna ve sudak sürünün peşinde olduğu için orta suda yavaş sarılan yemler öne çıkar; 7 eklemli swimbait düz sarımda bile S çizerek yüzer.

Göç eden sürüler için gram gram ayrılmış yemler lüfer ve palamut yemleri, sonbahar levreği için sert ve silikon seçenekler levrek yemleri sayfasında.

Eylül'de bölgelere göre ne değişir?

• Karadeniz: göç eden sürülerin ilk görüldüğü kıyıdır; istavrit kıyıdadır, kuzeyli rüzgarlı günlerde kıyı avı zorlaşır.
• Marmara: Boğaz'da ve akıntılı burunlarda çinekop, sarıkanat ve palamut geçişi; ayın ikinci yarısında levrek.
• Ege: çipura ve sargoz sürer, levrek kıyıya yaklaşır; kuzey Ege'de palamut bazı yıllar ay sonunda görülür.
• Akdeniz: su hâlâ sıcaktır; yaz düzeni çoğu kıyıda Eylül boyunca devam eder, av şafak ve gecededir.

Yazdan sonbahara geçerken sunumun nasıl hızlanacağı sonbahar avcılığında yem ve teknik değişimi yazısında. Yaz sonunun farkları Ağustos ayında hangi balık tutulur, lüferin yoğunlaştığı ay Ekim ayında hangi balık tutulur rehberinde; on iki ayın özeti ise hangi ayda hangi balık tutulur takviminde.