Uskumru Avı Nasıl Yapılır? Kıyıdan Uskumru İçin Yem, Zaman ve Teknik
Kısa cevap: Uskumru (Scomber scombrus) bugün Türkiye kıyılarında seyrek görülen bir balıktır; kıyıda uskumru diye tutulan balıkların çoğu aslında kolyozdur. Gerçek uskumru görüldüğü yıllarda genellikle soğuk aylarda, Marmara ve Karadeniz'de kıyıya yaklaşır. Tüylü çapari, 10-20 gr kaşık ve 10-30 gr metal jigle avlanır; en iyi saatler gün doğumu ve gün batımıdır. Amatör avda uskumrunun en küçük yasal boyu 20 cm'dir ve zaman yasağı yoktur.
Uskumru ile kolyoz arasındaki fark nedir?
İki balık aynı ailedendir, aynı yemlere gelir ve sık karıştırılır. Elinizdeki balığa üç noktadan bakın:
- Karın: uskumrunun karnı gümüş-beyaz ve beneksizdir. Kolyozun yan alt kısmında ve karnında koyu benekler vardır.
- Sırt: uskumrunun sırtında belirgin, koyu ve neredeyse düz zebra çizgileri bulunur. Kolyozda çizgiler daha ince, kırık ve dalgalıdır.
- Göz: kolyozun gözü gövdesine göre belirgin şekilde iridir.
Balık pazarında satılan ithal uskumru da aynı türdür (Scomber scombrus); yani tezgahtaki uskumruya bakarak gerçek uskumrunun görünüşünü öğrenebilirsiniz. Kolyozun ayrıntılı tanımı ve av tekniği kolyoz avı nasıl yapılır rehberinde.
Türkiye'de uskumru var mı, ne zaman avlanır?
Uskumru bir zamanlar Marmara ile Karadeniz arasında Boğaz üzerinden göç eden, bol bulunan bir balıktı. Geçtiğimiz yüzyılın ikinci yarısından itibaren bu sürüler büyük ölçüde azaldı ve yerli uskumru bugün kıyıdan düzenli tutulan bir tür değil. Bazı yıllar Marmara ve Karadeniz'de uskumru sürüleri görüldüğü konuşulur, bazı yıllar hiç görülmez.
Uskumru soğuk suyu seven bir balıktır. Görüldüğü yıllarda kıyıya en çok sonbahar sonu, kış ve ilkbahar başında yaklaşır; yazın ılık yüzey suyundan uzak durur. Bu tarihler kesin değildir, bölgeye ve yıla göre değişir. Pratik sonuç şudur: uskumru için çıkacağınız gün kolyoz, istavrit ve küçük palamut için de hazırlıklı olun; aynı takım hepsinde işe yarar.
Yerli uskumrunun bölgenize gelip gelmediğini anlamanın en kolay yolu balık pazarıdır. Tezgahlarda yerli uskumru görünmeye başladıysa sürüler kıyıya yakın demektir; o haftalarda sabah erken saatte derin bir mendirek ucunu deneyin.
Uskumru hangi yeme gelir?
Uskumru sürü halinde gezen, hızlı bir avcıdır. Küçük balık ve kabuklularla beslenir; parlak ve hızlı hareket eden yemlere saldırır.
| Yem | Ağırlık / boy | Not |
|---|---|---|
| Tüylü çapari | Altına 20-40 gr kurşun | En yaygın uskumru yöntemi; beyaz, sarı ve simli süsler öne çıkar |
| Küçük kaşık | 10-20 gr | Kıyıdan uzak atış, açıkta dönen sürü |
| Metal jig | 10-30 gr | Derin su, rüzgarlı gün, dikey sunum |
| Balık eti şeridi | 3-4 cm ince fileto | Çapari iğnelerine ya da tek iğneye; yavaş günlerde |
Mağazamızda çapari bulunmaz; kaşık ve jig seçenekleri kaşık yemler ve metal jig yemler sayfalarında, küçük boy yemler ise istavrit ve kolyoz yemleri sayfasında.
Uskumru takımı nasıl olmalı?
Uskumru için ağır bir takım gerekmez; kolyoz ve istavrit için kullandığınız hafif spin takım yeterlidir. Önemli olan, çapari ve kurşunu ya da 10-20 gr kaşığı rahat atabilmek ve ince ağızlı balığı yırtmadan alabilmektir.
- Kamış: 2,40-2,70 m, yaklaşık 10-40 gr atarlı spin kamış. Çapari ve kurşunun toplam ağırlığı kamışın atış aralığını aşmamalıdır.
- Makine: 2500-3000 boy, ön frenli. Hızlı sarım için devir oranı yüksek bir makine işinizi kolaylaştırır.
- Misina: 0,25-0,28 mm mono ya da PE 0,6-0,8 örgü ip. Örgü ipte ucuna 0,26-0,30 mm fluorocarbon bağlayın.
- Fırdöndü ve klips: çapari ve kaşık misinayı burar; ana misinanın ucuna klipsli bir fırdöndü takın.
- Balık tutucu ya da pense: çapariden balık alırken diğer iğnelerin elinize batmasını önler.
Uskumru sığ kıyıya nadiren girer. Derin suya bakan mendirek uçları, derin iskeleler, liman ağızları ve akıntılı burunlar en çok şans veren noktalardır. Martıların suya daldığı, yüzeyde küçük balığın kaçıştığı yerler sürünün yakında olduğunu gösterir.
Kıyıdan uskumru avı teknikleri
Uskumrunun yüzme kesesi yoktur; bu yüzden sürü derinliğini çok hızlı değiştirebilir. Bir an yüzeyde kaynayan sürü birkaç dakika sonra dibe yakın durabilir. Tekniğin özü derinliği sürekli kontrol etmektir.
- Derin suya bakan bir nokta seçin. Mendirek ucu, derin iskele ya da akıntılı burun; uskumru kıyının sığ kısmına nadiren girer.
- Çaparide dibi bulup yukarı çıkın. Kurşun dibe değince iki üç tur sarın, kaldır-indir hareketini yapın; vuruş yoksa her denemede birkaç tur daha sararak takımı yukarı taşıyın.
- Kaşık ve jigde sayın. Atıştan sonra 3, 6, 9 diye sayarak farklı derinliklerden getirin. Vuruş aldığınız sayıyı tekrarlayın.
- Hızlı sarın, arada kesin. Uskumru hızlı yemi kovalar; düz ve hızlı sarımın arasına bir saniyelik duraklamalar koyun, vuruş çoğu zaman düşüşte gelir.
- Balığı dengeli alın. Uskumrunun ağız kenarı incedir; sert çekişte iğne yırtılarak çıkar. Freni hafif tutun.
Çapari bağlama, atış ve dolaşmayı önleme adımları çapari nasıl kullanılır rehberinde, kurşun gramı ve saat seçimi ise istavrit avı nasıl yapılır yazısında anlatılıyor; aynı ayarlar uskumruda da geçerlidir.
Gece uskumru avı yapılır mı?
Denizde amatör avda gün içi saat sınırı yoktur; gece avlanmak serbesttir. Gece en iyi şans, aydınlatması olan iskele ve limanlardadır: ışığın topladığı küçük balık uskumru ve kolyozu çeker. Fosforlu süslü çapari ve fosforlu jig bu saatlerde öne çıkar. Balığı çekmek için kendi lambanızı suya tutmanız ise yasaktır; amatör avcılıkta avlanma amaçlı her türlü ışık kullanımı yasaktır, yalnız güvenlik için yapılan aydınlatma bunun dışındadır.
Uskumru kaç cm olmalı? Yasal kurallar
Amatör avda uskumrunun en küçük yasal boyu 20 cm'dir; yüzde 5 tolerans ile 19 cm'nin altındaki uskumru suya bırakılır. Kolyozun sınırı 18 cm'dir. Elinizdeki balığın hangisi olduğundan emin değilseniz 20 cm'yi esas almak en güvenli yoldur. Uskumru için zaman yasağı yoktur; yanınızda götürebileceğiniz toplam balık 5 kg'dır. Bir kişi tek bir çapari kullanabilir ve çaparide en fazla 15 iğne bulunabilir. Kaynak: Tebliğ No: 2024/21, Çizelge 7, Madde 15 ve Madde 16.
Uskumru ve kolyoz gibi yağlı balıklar sıcakta çok çabuk bozulur. Tuttuğunuz balığı buzlu bir kaba alın ve güneşte bekletmeyin.
Uskumru görülmeyen günlerde aynı noktada ve aynı takımla kolyoz ve istavrit avlanabilir; ayrıntılar kolyoz avı nasıl yapılır rehberinde, küçük kaşık seçenekleri kaşık yemler sayfasında.
Sık Sorulan Sorular
Kıyıda tutulan uskumru gerçekten uskumru mu?
Çoğu zaman değildir; Türkiye kıyılarında uskumru diye tutulan balıkların büyük kısmı kolyozdur. Karnı benekliyse kolyoz, beneksiz gümüş-beyazsa uskumrudur.
Uskumru hangi ayda tutulur?
Uskumru soğuk suyu sever ve görüldüğü yıllarda genellikle sonbahar sonu, kış ve ilkbahar başında kıyıya yaklaşır. Yerli sürüler seyrek olduğu için kesin bir ay vermek mümkün değildir.
Uskumru avında kaç gram kurşun kullanılır?
Çaparide sakin suda 20 gr, derin ve akıntılı noktalarda 30-40 gr kurşun yaygındır. Takım yana sürükleniyorsa bir üst gramaja geçin.
Uskumru zehirli mi?
Uskumru zehirli bir balık değildir. Ancak sıcakta bekletilen uskumru türü balıklar hızla bozulur; tutulduktan sonra buzda saklanmalıdır.








