Balık Boyu Nasıl Ölçülür? Yasal Boy, %5 Tolerans ve 5 kg Sınırı

Kısa cevap: Balık, ağzı kapalıyken baş ucundan kuyruk yüzgecinin en uzun ışınının ucuna kadar, düz bir çizgi halinde ölçülür; buna tam boy denir. Kılıç ve mavi yüzgeçli orkinosta ise alt çene ucundan kuyruk çatalına kadar ölçülen çatal boy kullanılır. Boy sınırlarında yüzde 5 tolerans vardır: sınırı 25 cm olan levrekte alt değer 23,75 cm'dir. Kg ile sınırlanan türlerde toplam 5 kg (en büyük balık hariç 4 kg kuralıyla), adetle sınırlanan türlerde denizde toplam 3, iç suda toplam 10 balık alıkonulabilir.

Balık boyu nasıl ölçülür? Tam boy ve çatal boy farkı

Tebliğ iki ölçüm tanımlar (Tebliğ No: 2024/21, Madde 3/1-f):

• Tam boy: ağız kapalıyken balık başının ön ucu ile kuyruk yüzgecinin en uzun ışınının bitim noktası arasındaki izdüşüm uzunluğu. İzdüşüm, iki nokta arasındaki düz mesafe demektir; şerit metreyi balığın kavisli sırtı üzerinden dolaştırmazsınız.
• Çatal boy: alt çene ucu ile kuyruk yüzgecinin çatalı arasındaki uzunluk. Çizelgede yıldızla işaretli iki tür için kullanılır: kılıç (110 cm) ve mavi yüzgeçli orkinos (115 cm).

Kıyıdan tutulan levrek, çipura, lüfer, istavrit, karagöz, sazan, sudak gibi türlerin hepsinde tam boy geçerlidir.

Balık boyu adım adım nasıl ölçülür?

1. Ölçeği hazırlayın: düz bir cetvel ya da ölçü tahtası en kolayıdır; şerit metre de olur. Kamışın dip kısmına bantla ya da kalıcı kalemle 12, 18, 20, 21 ve 25 cm çizgileri koymak sahada pratik bir yöntemdir.
2. Balığı yan yatırın: ıslak ve düz bir yüzey kullanın. Bırakacağınız balığı kuru taşa ya da sıcak betona koymayın.
3. Ağzı kapatın: açık ağız ölçüyü değiştirir; tanım ağız kapalı ölçümü ister.
4. Baş ucunu sıfıra dayayın: burun ucu cetvelin sıfır çizgisine ya da ölçü tahtasının duvarına değmeli.
5. Kuyruğu doğal bırakın: kuyruk yüzgecini zorlamadan, en uzun ışının ucunun hizasını okuyun.
6. Düz çizgide okuyun: cetveli balığın yanına düz koyun; gövdenin kavisini takip etmeyin.
7. Sınırdaysa tekrar ölçün: iki ölçüm de sınırın altındaysa ya da emin değilseniz balığı suya bırakın.

Yüzde 5 tolerans nasıl hesaplanır?

Tebliğ, boy limiti belirtilen türlerde yüzde 5 küçük boylara istisna tanır (Madde 11/2 ve 15/2). Hesap basittir: en küçük boyu 0,95 ile çarparsınız. Sık tutulan türler için sonuçlar:

Kaynak: Tebliğ No: 2024/21, Çizelge 5 ve Çizelge 7. Toleransı bir hak gibi zorlamak yerine sınırın hemen altındaki balığı bırakmak hem tartışmasızdır hem de bir sonraki yıl daha büyük balık demektir. Çizelgede "Diğer türler" olarak geçen, boyu belirtilmemiş türlerde boy sınırı yoktur.

Amatör balıkçı kaç kilo balık tutabilir?

Kg ile sınırlanan türlerde (levrek, çipura, lüfer, istavrit gibi çoğu kıyı balığı) tür tek de olsa karışık da olsa toplam 5 kg'ı geçemez. Tek bir balık 5 kg'ı geçiyorsa o balık sınır içinde sayılır. İkinci bir kural daha vardır: en büyük balık hariç tutulduğunda kalanların toplamı 4 kg'ı geçmiyorsa av yine sınır içindedir (Madde 11/4 ve 15/4). Bu sınır günlük değildir: kaç gün avlanırsanız avlanın, yanınızda götürebileceğiniz toplam miktardır.

Pratik yol: önce toplamı tartın. 5 kg'ı geçmiyorsa sorun yok. Geçiyorsa en büyük balığı ayırın; kalanlar 4 kg'ı geçmiyorsa yine sınır içindesiniz.

Kaç adet balık alınabilir? Adet sınırı olan türler

Bazı türlerde sınır kilo değil adettir ve bu türlerde kg sınırına bakılmaz. Adetle sınırlanan birden fazla tür tutulduğunda hepsi tek tür gibi sayılır: hiçbir tür kendi sınırını aşmamak şartıyla toplam sayı denizde 3'ü, iç sularda 10'u geçemez (Madde 11/5 ve 15/5).

• Denizde: eşkina 3 adet, yazılı orkinos 2 adet; akya, kalkan, sarıkuyruk, lagos, lambuka, kılıç, orkinoslar, deniz böceği, ıstakoz ve ahtapot 1'er adet.
• İç sularda: gökkuşağı alabalığı, sudak, kadife ve karabalık 10'ar; sazan ve turna 5'er; doğal alabalık 3; yayın, Fırat turnası, maya ve şabut 1'er adet.
• Karışık av: adet ve kg türleri birlikte tutulduğunda, adet türü kendi sınırını aşmamak şartıyla, en büyük balık hariç kalanların toplamı 4 kg'ı geçemez. Örnek: 3 kg'lık bir kalkan ve toplam 3,5 kg levrek; kalkan hariç tutulunca 3,5 kg kalır, av sınır içindedir.

Boyu küçük balık nasıl bırakılır?

Ölçümü ve iğne çıkarmayı hızlı yapmak balığın hayatta kalma şansını artırır. Ellerinizi ıslatın, balığı havada uzun tutmayın, iğneyi pense ile çıkarın; iğne derindeyse misinayı ağza en yakın yerden kesin. Dişli ya da dikenli balıklarda balığı alt dudağından kavrayan bir gripper işinizi kolaylaştırır. Mağazadaki Bauer Metal Gripper 22 cm yalnız tutucudur, tartısı yoktur; tartmak istiyorsanız ayrı bir el kantarı gerekir. Gripper ve eldiven gibi araçlar balıkçılık aksesuarları sayfasında; bırakma tekniği catch & release temelleri yazısında.

Boy sınırı en sık sorulan balık için levrek nasıl avlanır rehberine, türleri tanımak ve boylarını görmek için deniz balıkları isimleri yazısına, yasak tarihler için balık av yasakları 2026-2027 yazısına bakabilirsiniz. Hiç tutulamayan türler avlanması yasak balıklar listesinde.