Olta Makinesinde Bilya Sayısı ve Devir Oranı Ne Anlama Gelir? 5+1 ve 5.2:1

Kısa cevap: Bilya sayısı, olta makinesinin içindeki rulmanların sayısıdır; kolun ne kadar akıcı döndüğünü etkiler ama tek başına kalite ölçüsü değildir. "5+1" yazısı 5 bilyalı rulman ile kolu geri kaçırmayan 1 tek yön rulmanı demektir. Devir oranı (ör. 5.2:1), kol bir tur döndüğünde kepçe telinin makaranın etrafında kaç tur attığını gösterir; dolu makaranın çapı 4,5 cm ise 5.2:1 devirde kolun her turunda yaklaşık 73 cm misina toplanır. Genel kıyı avı için 5.0-5.8:1, hızlı metal jig ve palamut avı için 6.0:1 ve üzeri uygundur.

Olta makinesi bilya nedir?

Bilya, halk arasında rulmanın adıdır: iç ve dış bilezik arasında küçük çelik bilyelerin döndüğü bir yataktır. Etikette İngilizce "ball bearing" kısaltmasıyla "BB" olarak yazar. Makinede kol mili, kola bağlı küçük dişli, kepçe telini taşıyan dönen gövde (rotor) ve misinanın üzerinden geçtiği kepçe teli makarası gibi dönen noktalarda bulunur.

Rulman olmayan noktalarda burç kullanılır; burç plastik ya da pirinçten bir yataktır, daha ucuzdur ve sürtünmesi daha fazladır. Bilya sayısı arttıkça daha çok nokta rulmanla döner ve kol elde daha yumuşak hisseder. Ancak bu, makinenin daha güçlü ya da daha dayanıklı olduğu anlamına gelmez.

Olta makinesi bilya sayısı kaç olmalı?

Kıyıdan spin ve dip avı için iyi yapılmış 4-6 bilya çoğu zaman yeterlidir. Etiketteki sayıdan önce şunlara bakın:

• Malzeme: Paslanmaz ya da kapaklı (korumalı) rulmanlar tuzlu suda daha uzun ömürlüdür. Tuz kapıp paslanan ucuz bir rulman, iyi bir burçtan daha kötü çalışır.
• Yer: Kol milinin iki ucundaki rulmanlar kolun boşluk yapmasını önler; kepçe teli makarasındaki rulman misinanın burulmasını azaltır. Bu noktalarda rulman olması, toplam sayıdan daha önemlidir.
• Dişli ve gövde: Dişlilerin işçiliği ve gövdenin yük altında esnememesi akıcılığı asıl belirleyen şeydir. Aynı sayıda bilyalı iki makine elde çok farklı hissedebilir.
• Bakım: En iyi rulman da tuz ve kumla pürüzlenir. Düzenli dış bakım, bilya sayısından daha uzun süre fark yaratır.

Etikette 10-12 bilya yazması tek başına daha iyi bir makine anlamına gelmez. Mümkünse kolu çevirip boşluk ve pürüz olup olmadığını elinizle hissedin.

5+1 bilya ne demek?

"5+1" (bazen "5BB+1RB") şöyle okunur: 5 bilyalı rulman artı 1 tek yön rulmanı. Tek yön rulmanı kolun yalnızca sarma yönünde dönmesine izin verir ve geri kaçırmayı anında durdurur. Bu sayede vuruşta kamışı çaktığınızda kol geriye boşluk yapmaz, iğne balığın ağzına daha kararlı oturur. "6+1" ya da "10+1" de aynı mantıkla okunur.

Etikette "+1" yazmaması makinenin geri kaçırdığı anlamına gelmez; çoğu makinede geri dönüşü engelleyen bir sistem bulunur, yalnızca etikette ayrı bir rulman olarak sayılmamıştır. Bazı makinelerde gövdedeki küçük bir anahtarla bu kilit açılıp kol geri çevrilebilir. Kolu bıraktığınızda makara geri dönüyorsa önce bu anahtara bakın; sorun sürerse tek yön rulmanı tuz ya da yanlış yağ almış olabilir.

Olta makinesi devir oranı ne demek? 5.2:1 nasıl okunur?

Devir oranı (dişli oranı), kol bir tam tur döndüğünde rotorun makaranın etrafında kaç tur attığını gösterir. 5.2:1 yazan makinede kolun bir turu, kepçe telini makara etrafında 5,2 kez döndürür. Spin makinesinde makaranın kendisi dönmez; misinayı makaranın üzerine kepçe teli sarar.

Kolun bir turunda toplanan misina miktarı iki şeye bağlıdır: devir oranı ve makaranın dolu haldeki çapı. Hesap basittir: devir oranı x makara çapı x 3,14. Aşağıdaki tablo iki örnek makara çapı için yaklaşık değerleri gösterir:

Tablodan iki pratik sonuç çıkar. Birincisi, büyük makara aynı devirde daha çok misina toplar; bu yüzden devir oranlarını aynı boy makineler arasında karşılaştırın, üretici "cm/tur" değeri veriyorsa onu esas alın. İkincisi, makaradaki misina azaldıkça çap küçülür ve her turda daha az misina toplanır. Yarısı boşalmış makara hem atışı kısaltır hem sarımı yavaşlatır; makarayı ağzının 1-2 mm altına kadar dolu tutun.

Hangi ava hangi devir oranı seçilmeli?

Sarım hızını yalnızca makine belirlemez: düşük devirli makinede kolu biraz daha hızlı, yüksek devirli makinede biraz daha yavaş çevirerek aynı hıza ulaşırsınız. Devir oranı asıl farkı, saatlerce süren avda bileğinizin ne kadar çalıştığında gösterir. Yemin hızının balığa etkisini çekiş hızının av üzerindeki etkisi yazısında, hızlı sarım isteyen jig tekniğini metal jig nasıl kullanılır rehberinde bulabilirsiniz.

Mağazadaki makinelerde bilya ve devir oranı

Değerler ürün sayfalarından alınmıştır. Onyx 3000 ile Fighter 3000 aynı boydadır; Fighter'ı ayıran alüminyum makara, 5+1 bilya ve daha yüksek kapasitedir. Feeder Wind 6000'in 5.1:1 devri ağır kurşunu ve dolu feeder sepetini rahat toplamak için seçilmiştir. Tüm modeller olta makineleri sayfasında; boy numaralarının anlamı için olta makinesi numaraları ne anlama gelir rehberine bakın.

Olta makinesinde bilya değişimi yapılır mı?

Pürüzlü dönen ya da hışırtı yapan bir rulman çoğu zaman temizlik ve 1 damla yağla düzelir. Paslanmış ya da içindeki bilyeler dağılmış rulman ise değiştirilir. Yeni rulmanın iç çapı, dış çapı ve kalınlığı milimetre olarak eskisiyle aynı olmalıdır. Değişim için gövde açılır; bu iş garanti kapsamını etkileyebilir ve parçaların sırası önemlidir, bu yüzden uzman bir servise bırakmak daha doğrudur. Gövdeyi açmadan yapabileceğiniz bakım adımları olta makinesi bakımı ve yağlama yazısında.

Bilya ve devirden sonra bakılacak üçüncü özellik frendir; doğru ayarı olta makinesi fren ayarı yazısında, kapasite ve boy seçimini makara seçim rehberinde anlattık.